Đến Bà Nà nhớ ghé Đền Bà Chúa Thượng Ngàn

Bà Chúa Thượng Ngàn (đền còn có tên gọi là Lĩnh Chúa Linh Từ hay Mẫu Thượng Ngàn hoặc Lâm Cung Thánh Mẫu) là một trong ba vị mẫu được thờ trong đền hoặc điện theo tín ngưỡng dân gian của người Việt, chủ yếu ở miền Bắc và miền Trung.

Theo truyền thuyết, Mẫu Thượng Ngàn là con gái của Sơn Tinh và công chúa Mỵ Nương. Lúc còn con gái, Bà có tên là La Bình. Khi Sơn Tinh và Mỵ Nương theo lệnh Ngọc Hoàng trở về trời thành hai vị thánh bất tử thì La Bình cũng được phong là công chúa Thượng Ngàn, thay cha trông coi tất cả các miền núi non hang động, các miền trung du đồi bãi của nước ta.

Mẫu Thượng Ngàn gắn bó với con người cùng cỏ, cây, chim, thú. Lưu truyền rằng, người dân vùng Bà Nà từ bao đời nay, được Thánh Mẫu chở che và bao bọc. Mỗi khi những biến cố xảy ra, họ đều đến đây, khấn Mẫu phù hộ. Họ tin vào sự bao dung như Mẹ của Bà Chúa Thượng Ngàn. Họ tin rằng Thánh Mẫu luôn ở bên họ, cho họ sự yên bình, sáng suốt và thanh thản.

Việc thờ phụng Mẫu Thượng Ngàn là một đặc điểm của tín ngưỡng gắn liền với núi rừng của người Việt. Lĩnh Chúa Linh Từ là nơi tôn thờ Bà Chúa linh thiêng của cả vùng núi Bà Nà. Mẫu Thượng Ngàn, còn gọi là Mẫu Đệ Nhị cai quản miền rừng núi. Mẫu Thượng Ngàn gắn bó với con người cùng cỏ, cây, chim, thú.

Khuôn viên ngôi đền gồm khoảng sân rộng phía bên trái, giữa sân là ngôi nhà lục giác, hai tầng mái ngói, làm nơi an vị pho tượng Phật Di Lặc. Sau nhà lục giác là bình phong, án trước khoảng sân nhỏ trước chính điện. Ngôi chính điện có ba gian, ba tầng mái ngói theo kiến trúc đền miếu cổ truyền thống. Bên ngoài đền có treo bảng sơn nền đỏ, chạm bốn chữ màu vàng bằng Hán tự Lĩnh Chủ Linh Từ. Cả 26 góc mái và đầu giông của ngôi nhà lục giác và chính điện đều có đầu rồng chạm trổ chi tiết.

Có khách vãn cảnh bồng lai chốn linh thiêng thờ đền bà chúa Thượng ngàn và chùa Linh ứng, đã thốt lên rằng:

Chót vót xa trông mây lớp mây

Bà Nà núi Chúa hẳn là đây

Chuông ngân thánh thót trên đầu núi

Suối chảy rì rào dưới tán cây

Rộn rã vời nghe cơn sóng vỗ

Đìu hìu lặng ngắm cánh chim bay

Dấu thơm muôn thuở còn ghi để

Linh Ứng vang đồn Đông lại Tây.